Technologie alleen vult geen buiken
Afgelopen oktober gaf de Wereldvoedselorganisatie biotechnologie de hoofdrol om wereldhonger op te lossen. Een terechte hoofdrol, maar alleen wanneer je er slim mee omgaat. Dat schrijven Britse onderzoekers vandaag in het vooraanstaande blad Science.
Om wereldwijde honger op te lossen kreeg biotechnologie een hoofdrol toegedeeld tijdens de voedseltop in Rome, die vorig jaar oktober plaatsvond. De Wereldvoedselorganisatie (FAO) liet toen weten dat gentechnologie en andere manieren om nieuwe gewassen te kunnen verbouwen belangrijke wapens in de strijd zijn tegen ernstige honger; honger waar op dit moment zeker één miljard mensen onder lijden.
Maar technologie alleen vult geen magen – goede bedoelingen met technologie zijn leuk, maar hebben alleen nut wanneer elke schakel in de voedselvoorziening als een geoliede machine werkt. Dat schrijven Britse landbouw- en milieukundigen onder leiding van Charles Godfray in het blad Science. Ze komen tot bovenstaande conclusie nadat zij zo’n veertig eerdere onderzoeken verzamelden en daarin naar redenen zochten waarom voedselvoorziening faalt of juist succes vertoont.
De wetenschappers bouwden een lijst van hindernissen die volgens hen allemaal tegelijk genomen moeten worden als je wereldhonger wil terugdringen.
Moeilijke markt
Belangrijkste obstakel is dat boeren in arme landen slechts ongeveer de helft van het voedsel opbrengen dat technisch haalbaar is. De redenen daarvoor zijn per land anders, maar zijn meestal op te lossen door boeren te helpen investeren in hun bedrijf, aldus Godfray en zijn collega’s.
Investeringen doen de boeren nu vaak niet, omdat hun groente meestal niet goed verkoopt. “Dat ligt aan de complexe wereldmarkt”, aldus de onderzoekers. Wat nou precies die tekortkomingen van de wereldmarkt zijn laten Godfray en zijn collega’s in het midden, maar wellicht doelen ze op exportsubsidies. Zeker is in ieder geval dat de hedendaagse markt de voedselopbrengsten in ontwikkelingslanden tegenzit.
Gentechnologie
Pas wanneer boeren durven te investeren in hun bedrijf, wordt gentechnologie een interessante optie om de opbrengst verder te verhogen, zeggen de onderzoekers. Dat gebeurt al op veel plekken in Azië en Zuid-Amerika. Het valt de wetenschappers op dat de beste – en meest voor de hand liggende – manier om gentechnologie te implementeren, is de boeren in kwestie erbij te betrekken en niet in de steek te laten. Dat laatste gebeurde eerder in Zuid-Afrika. Enkele oogsten van genetisch veranderde planten mislukten omdat niemand de boeren had verteld hoe ze ermee moesten omgaan.
Koelkast
Maar opbrengst is ook niet alles, schrijven Godfray en zijn collega’s. Zelfs al pluk je zoveel mogelijk eten van de akker, dan gaat op dit moment daarvan nog altijd ruim een derde verloren aan pure onhandigheid, zowel in ontwikkelingslanden als in westerse landen. Een schrijnend voorbeeld is India: bijna de helft van al het vers geproduceerde vlees en groente ligt in de hitte weg te rotten wegens een gebrek aan koelapparatuur. De oplossing: geef mensen meer onderwijs en maak het ook hier aantrekkelijk voor voedselbedrijven om te investeren in zoiets simpels als een koelkast.
Carnivoor
Dan komt nog een inkoppertje van de Britten: we moeten met zijn allen toch echt minder vlees gaan eten, en misschien wat meer vis uit milieuvriendelijke kwekerijen. Dat verlicht de druk op graanvoorraden waarmee dieren worden gevoerd.
Opvallend genoeg is de grootste toename aan vleesconsumptie niet uitsluitend te wijten rijke westerse landen, maar ook aan groeiende ontwikkelingslanden zoals China en India. Het lijkt een vuistregel te zijn: wie meer geld heeft, wil meer vlees eten. De wetenschappers benadrukken dat ze niet pleiten voor een vleesvrij dieet, want juist in ontwikkelingslanden is vlees voor kinderen de belangrijkste bron van vitaminen en mineralen – en bovendien niet weg te denken uit de cultuur. Maar ongebreideld biefstukjes bakken, dat moet toch echt tot verleden tijd behoren.
Zie ook
Wereldvoedseldag (Kennislinkartikel)
Meer over exportsubsidies (NRC.nl)
Eindelijk: rijst is zuinig met water (Kennislinkartikel)
De redactie is benieuwd naar jouw mening over dit artikel. Klik hier om te reageren.