Elektronische tong kampioen precies-proeven

21 augustus 2009

Door: Ronald Veldhuizen

Wetenschappers komen met een kleine chip die zoetigheid beter dan een mens kan proeven. Dat is handig voor bijvoorbeeld bierbrouwerijen en kauwgummakers die willen weten of ze nu lekker bezig zijn of niet.

Zeker weten dat iets goed smaakt is een lastige kwestie. Smaken verschillen, en dus laten veel voedsel- en drankfabrikanten waar het kan de onmisbare proeverij aan machines over. Zo’n proefmachine is mooi, maar wel erg duur. Bovendien duurt zo’n smaakbepaling al gauw een half uur.

Er is goed nieuws voor de voedselfabrikanten. Amerikaanse chemici van de Universiteit van Illinois hebben een goedkoop proefapparaatje gebouwd dat niet groter is dan een bankpas. Het ding – een lab-on-a-chip – wordt door de onderzoekers omschreven als een soort elektronische tong. Hij proeft hoe zoet iets is, en wat voor zoetigheid het precies is; suiker smaakt bijvoorbeeld anders dan een koffiezoetje. De onderzoekers, onder leiding van Kenneth Suslick, presenteerden de chip op een bijeenkomst van de American Chemical Society in Washington.

Volgens Suslick werkt de chip feilloos voor veertien verschillende zoet smakende stoffen. Een bedrijfje is op dit moment bezig om de chip gauw op de markt te brengen.

De elektronische tong is makkelijk af te lezen. De resultaten zijn namelijk geen getallen – stel je eens voor: hoe smaken 0,16 xylitolzoet, 1,78 suikerzoet en 5,5 mierenzoet samen? – maar een code van gekleurde rondjes die na twee minuten verschijnt wanneer de suiker op het apparaatje achterblijft. De rondjes hebben ieder hun eigen vaste kleur en worden licht of donker, afhankelijk van de chemische eigenschappen van de suikers die erop liggen.

Hoewel een elektronische tong klinkt alsof het apparaat rond 2050 zo in een mensachtige robot kan, is dat natuurlijk wat overdreven. De bedoeling van proevende lab-on-a-chips is dat je er straks ook mee kunt controleren of die ham in de koelkast nog wel goed smaakt. Of veilig is om te eten.

Lab-on-a-chip technieken worden steeds populairder. Het idee is dan ook aantrekkelijk: iets wat normaal gesproken in een groot laboratorium met meer mensen gedaan wordt, kan ook op een klein glazen plaatje. Ook in Nederland worden veel lab-on-a-chips gemaakt. Hoogleraar nanotechnologie Albert van de Berg van de Universiteit Twente won er de Spinozaprijs 2009 mee.

Zie ook

De opmars van de Twentse lab-on-a-chip (Ditisbiotechnologie.nl)


De redactie is benieuwd naar jouw mening over dit artikel. Klik hier om te reageren.