Dodelijke diarree vind je zo

7 juli 2009

Door: Ronald Veldhuizen

Diarree kan erg gevaarlijk zijn wanneer je er teveel water door verliest. Je krijgt het van voedsel- of watervergiftiging, meestal via een bacterie. Een groep wetenschappers heeft een snelle DNA-techniek ontwikkeld waarmee je kunt zien of drinkwater een gevaarlijke diarreebacterie bevat.

Een WC in de buurt en een fles water bij de hand. Dat is wat je 24 uur per dag aan je zijde moet hebben als je poep zo waterig wordt, dat het diarree mag heten.  De mate waarin diarree water uit je lichaam onttrekt – en dat gaat soms verrassend hard –  hangt af van de bacterie die het veroorzaakt. Een van de gemeenste diarreebacteriën is de soort Vibrio parahaemolyticus. Als je daarmee besmet raakt, wordt de situatie wat serieuzer: zonder extra water overleef je het niet.

Omdat Vibrio parahaemolyticus dodelijke diarree veroorzaakt, is het belangrijk om de microbe op tijd in verontreinigd water te herkennen. Met een nieuwe genetische test kan dat nu heel snel en precies, melden wetenschappers van het Europese project ‘Healthy Water’ in het vakblad Applied and Environmental Microbiology.

Met hulp van deze snelle DNA-test willen de onderzoekers voedsel- en waterkwaliteit vooral in arme landen goedkoop kunnen meten. Een aardig idee, omdat dood door diarree en Vibrio parahaemolyticus in arme landen nog best vaak voorkomt. Bovendien verspreiden diarreebacteriën zich makkelijk wanneer ze via de waterige poep opnieuw in drinkwater terechtkomen. In rijke landen niet zo’n probleem, in Chili – waar het onderzoek plaatsvond – wel.

Volgens hoofdonderzoeker Manfred Höfle zou het helemaal mooi zijn als zijn DNA-test op een hele kleine wegwerpchip past die snel de bacteriemeting uitvoert. Een laboratorium, waarover arme landen toch al nauwelijks beschikken, is dan niet nodig. De chip is een reëel idee: Höfle is ook betrokken bij het Europese AQUA-chip-project.

De DNA-test van Höfle is zo praktisch omdat hij niet op omslachtige manier heel het DNA van diarreebacteriën afleest, wat lang duurt en veel geld kost, maar heel handig op zoek gaat naar korte herhalingen van stukjes DNA die ook wel microsatellieten heten. Dat gaat veel vlotter. De truc werkt omdat zo’n  microsatelliet als het ware een handtekening van de bacteriesoort is. De genetici konden met hulp van deze techniek 120 verschillende soorten van de bacterie Vibrio parahaemolyticus  uit elkaar houden.

Omdat Vibrio parahaemolyticus niet de enige gevaarlijke diarreebacterie is, wil Höfle met zijn DNA-techniek ook andere bacteriesoorten in drinkwater kunnen vinden. Het liefst maakt hij die tests eveneens op kleine chips.

Zie ook

De opmars van de Twentse lab-on-a-chip (Ditisbiotechnologie.nl)

Tot de schijt ons doodt (Kennislinkartikel)

Glaasje melk tegen de diarree (Kennislinkartikel)

Poep tegen diarree (Kennislinkartikel)

Aqua-chip (Engelse website van de onderzoekers)

Healthy Water project (Engelse website van de onderzoekers)


De redactie is benieuwd naar jouw mening over dit artikel. Klik hier om te reageren.