Landbouw & Voeding - Meningen
Inhoudsopgave
Genetische modificatie (GM) van planten en dieren heeft in loop der jaren tot veel discussie geleid. De genetisch gemodificeerde stier Herman kwam in de jaren negentig vaak in het nieuws. De komst van de eerste transgene soja in 1996 leidde tot acties in havens en bij opslagplaatsen. Het gebruik van DNA-analyse in de fokkerij van dieren of de veredeling van planten daarentegen heeft niet of nauwelijks debat opgeleverd.
Bij het debat over genetisch gemodificeerde organismen (GGO) in voedsel en landbouw gaat het vaak over de voor- en nadelen. Voorstanders voeren aan dat GM een veilige manier is om snel een nieuwe eigenschap in een gewas te brengen, bijvoorbeeld resistentie tegen insectenvraat; hierdoor hoeft er minder pesticide gespoten te worden, wat beter zou kunnen zijn voor het milieu. Tevens kan door de toepassing van GM ook de opbrengst aanzienlijk stijgen. Tegenstanders wijzen op mogelijke negatieve gevolgen voor onze gezondheid of het milieu, die we nu nog niet kunnen overzien.
Overheid
De overheid ziet de ontwikkelingen van biotechnologie als een wereldwijd verschijnsel dat niet te stoppen is. Omdat zij in deze nieuwe technologie grote kansen ziet voor de samenleving, heeft de overheid in 2000 de Integrale Nota Biotechnologie opgesteld, waarin zij haar mening verwoordt over biotechnologie.
Zij vindt het belangrijk dat Nederland een vooraanstaande positie inneemt in de ontwikkeling van kennis over biotechnologie. Daarbij is de overheid wel van mening dat dit op een verantwoorde manier moet gebeuren. De veiligheid voor de volksgezondheid, het milieu en de biodiversiteit staan hierbij voorop, evenals de keuzevrijheid van de consument.
Wetenschappers
Wetenschappers die zich bezighouden met biotechnologisch onderzoek zijn vanzelfsprekend nauw betrokken bij discussies die zich op dit vakgebied afspelen. Zij vinden dat bij biotechnologisch onderzoek de ethische aspecten niet uit het oog worden verloren. Daarom helpen ethische commissies op universiteiten en onderzoeksinstellingen bij het bepalen van ethische grenzen aan wetenschappelijk onderzoek. Zo moet men afwegen of alles wat mogelijk is ook mag, terwijl tegelijkertijd de onderzoekers voldoende vrijheid moeten hebben om hun werk te kunnen doen.
WRR
De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) is een onafhankelijk adviesorgaan voor de regering. In hun rapport 'Beslissen over biotechnologie' (2003) besteedt de Raad aandacht aan vier sectoren binnen de biotechnologie: gezondheidszorg en geneeskunde, agrarische sector, voedingsmiddelenindustrie en overige industriële productie.
Landbouworganisaties
Landbouworganisaties staan enigszins afwachtend tegenover biotechnologie en de toepassingsmogelijkheden hiervan voor de landbouw. Sommige landbouworganisaties staan in principe positief tegenover biotechnologie zolang er aan een aantal voorwaarden wordt voldaan. Andere landbouworganisaties wachten met het opstellen van hun standpunt totdat er meer bekend is over de mogelijkheden en de gevolgen van biotechnologie voor hun sector.
LTO Nederland
Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland (LTO) staat in principe positief ten opzichte van biotechnologie en is van mening dat dergelijke nieuwe technologie kan bijdragen aan een milieuvriendelijker land- en tuinbouw.
Wel vindt LTO dat de ontwikkeling en het gebruik van genetisch gemodificeerde organismen af moet hangen van kritisch onderzoek -in elk individueel geval- waarbij milieu, natuur, dierenwelzijn, gezondheid, productie-omstandigheden, economie en ethiek en -in het algemeen- maatschappelijke acceptatie een belangrijke rol spelen.
Biologica
Biologica daarentegen staat vrij kritisch tegenover het gebruik van genetische modificatie in gewassen en voeding. Zij is de ketenorganisatie voor biologische landbouw en voeding.
Industrie
De voedingsmiddelenindustrie heeft ook te maken met biotechnologie, omdat sommige grondstoffen van voedingsmiddelen afkomstig zijn van genetisch gemodificeerde organismen (GGO's).
De voedingsmiddelenindustrie is van mening dat biotechnologie mogelijkheden biedt voor de productie van betere en gezondere voedingsmiddelen. Wel benadrukt zij dat deze producten veilig moeten zijn voor gezondheid en milieu.
Goede voorlichting over voeding en een breed maatschappelijk draagvlak voor de toepassingen zijn daarbij eveneens belangrijk, opdat de keuzevrijheid voor de consument gegarandeerd blijft.
Niaba
De Nederlandse Biotechnologie Associatie (Niaba) behartigt de belangen van alle bedrijven die biotechnologie gebruiken en/of ontwikkelen. Zij streven ernaar de kwaliteit van het menselijk leven te verbeteren middels biotechnologie, maar stellen daarbij wel stellen gezondheid, veiligheid en bescherming van het milieu voorop.
Burgers
In de maatschappelijke discussie over biotechnologie en voedsel speelt de burger volgens de overheid een zeer belangrijke rol. In het rapport 'Eten en Genen: een publiek debat over biotechnologie en voedsel' wordt verslag gedaan van een landelijk debat over genetisch gemodificeerd (GM) voedsel gehouden in 2001. Hierin komen verschillende standpunten van de burger over biotechnologie in naar voren.
Eurobarometer biotechnologie
Elke twee tot drie jaar onderzoekt de Europese Commissie hoe Europeanen denken over biotechnologie en genetische modificatie.
Consumentenorganisaties
Consumentenbond
De Consumentenbond komt op voor de belangen van de consument. Vooral de keuzevrijheid van consumenten staan hoog in het vaandel. Daarom is de Consumentenbond zeer te spreken over de verplichte etikettering van producten die GGO's of eindproducten van GGO's bevatten
Goede Waar en Co
Goede Waar en Co is een consumentenvereniging voor mens-, dier- en milieuvriendelijk consumeren. De organisatie vindt dat genetisch gemodificeerd voedsel risico's met zich mee kan brengen voor de consument.
Levensbeschouwelijke organisaties
Er bestaat geen algemeen standpunt van levensbeschouwelijke organisaties over biotechnologie. Wel kunnen er in grote lijnen twee stromingen worden onderscheiden die verschillend over dit onderwerp denken.
Zo zijn sommige levensbeschouwelijke organisaties voor het gebruik van genetisch gemodificeerde organismen, zolang het maar veilig en nuttig is. Je mag volgens hen de natuur wel veranderen zolang je daar een goede reden voor hebt.
Andere levensbeschouwelijke organisaties staan juist kritisch tegenover het gebruik van genetisch gemodificeerde organismen (GGO's). Ze vinden dat er niet aan het DNA van organismen mag worden gesleuteld.
Ontwikkelingsorganisaties
Ontwikkelingsorganisaties streven ernaar om de leefomstandigheden van arme mensen in ontwikkelingslanden te verbeteren. Met betrekking tot de biotechnologie houden zij zich vooral bezig met de invloed van genetisch veranderde gewassen op de wereldvoedselsituatie en op de kleinschalige landbouw in ontwikkelingslanden.
Hivos
Hivos is een Nederlandse ontwikkelingsorganisatie die samen met lokale maatschappelijke organisaties in ontwikkelingslanden een bijdrage wil leveren aan een vrije, eerlijke en duurzame wereld. Hivos is kritisch ten opzichte van het gebruik van genetische modificatie in gewassen.
Milieu- en dierenwelzijnsorganisaties
Verschillende milieu- en dierenwelzijnsorganisaties hebben ook een standpunt ingenomen ten opzichte van genetische modificatie van voedselgewassen. Sommige van hen hebben daarbij ook actie gevoerd, ten gunste van of juist tegen GM.
Greenpeace
Greenpeace is een internationale milieuorganisatie die kritisch tot afwijzend staat tegenover GM voedsel. In een interview geeft Sandra Schalk van Greenpeace Nederland de visie van Greenpeace op genetische modificeerde gewassen en duurzame landbouw.
Milieudefensie
Milieudefensie wil een duurzame, schone wereld, met aandacht voor de natuurlijke rijkdommen die de aarde te bieden heeft. Milieudefensie heeft daarmee ook een afwijzende houding ten opzichte van genetische modificatie.
Dierenbescherming
De Dierenbescherming komt op voor de belangen van alle dieren. De organisatie wil voorkomen dat dieren steeds vaker genetisch worden gemodificeerd.
Proefdiervrij
Vereniging Proefdiervrij is tegen onnodig en overmatig (proef)diergebruik en staat derhalve ook afwijzend tegenover genetische modificatie.
De redactie is benieuwd naar jouw mening over dit artikel. Klik hier om te reageren.